Skip to main content

Eldri rannsóknir

Skilningur almennings á íslensku lagamáli
Markmið rannsóknarinnar var að leita svara við spurningunni hvort íslenskir málnotendur gætu auðveldlega skilið texta þeirra laga sem Alþingi hefur sett og borgararnir eiga að fara eftir.
Orðabók Sigfúsar Blöndals
Íslensk-dönsk orðabók eftir Sigfús Blöndal og Björgu C. Þorláksson kom út á árunum 1920–1924 og viðbætir við hana var gefinn út 1963. Markmið verkefnisins er að ganga frá allri orðabókinni í rafrænum gagnagrunni og gera hana aðgengilega til leitar á vef stofnunarinnar.
Sturlunga saga
Sturlunga saga er sögusafn, til orðið um 1300. Þar segir frá valdastríði á Íslandi frá því um 1120 til um 1264 þegar íslenskir bændur gengu Noregskonungi á hönd.
Hið glataða Njáluhandrit Gullskinna: Varðveisla textans og viðtökur á síðari öldum
Markmið verkefnisins var að rannsaka varðveislusögu Njáluhandrita á síðari öldum. Verkefnisstjóri var Ludger Zeevaert en aðrir þátttakendur voru Margrét Eggertsdóttir, Svanhildur Óskarsdóttir og Alaric Hall (University of Leeds).
Skáldskaparmálið í sögum um Ísland
Verkefnið snýst um að greina kveðskap sem er að finna í íslenskum miðaldasögum um Ísland.
Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri: Tilurð, samhengi og söfnun 1864–2014
Aðalmarkmið þessa þriggja ára verkefnis er að fjalla ítarlega um söfnun og útgáfu þjóðsagnasafns Jóns Árnasonar Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri (1862–1864).
Staða tungumála í háskólakennslu og rannsóknum
Athuganirnar lutu annars vegar að gagnasöfnun og samanburði og hins vegar að greiningu á málstefnu og viðhorfum að því er varðar val á tungumáli í kennslu og rannsóknastarfi á háskólastigi á Íslandi.
Tími og rými í fornsögum
Með því að rýna í tíma og rými í fornsögum má komast nær skilningi á hlutverki þeirra í því samfélagi sem sögurnar spruttu úr; hvernig þær tengjast umhverfinu á himni og á jörð með sögum af örnefnum og tilurð þeirra, leiðum á milli staða sem öðlast hlutverk og merkingu í samfélaginu vegna sagna um persónur og atburði sem þeim tengjast.
Erlend áhrif á íslenskan orðaforða á 19. öld og til loka 20. aldar
Verkefnið felst í því að safna erlendum tökuorðum í íslensku sem heimildir eru um frá 19. og 20. öld.
Íslenska við aldahvörf: Erlend máláhrif í lok 19. og 20. aldar
Rannsóknin beinist að erlendum máláhrifum, einkum aðkomuorðum, eins og þau birtast í blöðum og tímaritum frá árunum 1875 og 1900.
Nýleg aðkomuorð í Norðurlandamálum
Verkefnið er norræn samanburðarrannsókn á nýlegum aðkomuorðum í sjö málum og málsamfélögum á Norðurlöndum – dönsku, finnlandssænsku, finnsku, færeysku, íslensku, norsku, og sænsku – sem stofnað var til að frumkvæði Norræns málráðs.
Heilagur Nikulás
Vísindaleg útgáfa á Nikulássögum erkibiskups. Markmiðið með útgáfunni er að gefa íslenskum almenningi og fræðimönnum innsýn inn í menningarheim trúar og tónlistar á miðöldum
Verk Jóns Guðmundssonar lærða
Rannsókn og útgáfa á edduritum og tíðfordrífi Jóns Guðmundssonar lærða. Edduritin hafa birst í útgáfu frá 1998. Tíðfordríf verður útgefin fljótlega.
Íslenskt orðanet
Íslenskt orðanet er rannsóknarverkefni sem miðar að því að ná fram samfelldu yfirliti í orðabókarbúningi um íslenskan orðaforða og innra samhengi hans, þar sem byggt á greiningu á merkingarvenslum íslenskra orða og orðasambanda.
Málhugmyndafræði, málsnið og miðlar
Innan málræktarfræði er vaxandi þungi í rannsóknum á því hvort (og þá hvernig) ríkjandi hugmyndir 19.–20. aldar um þjóðtungur og stöðlun þeirra eru á undanhaldi og hvort (og þá hvernig) megi sjá merki um afstöðlun eða umstöðlun þjóðtungnanna.
Breytileiki Njáls sögu
Rannsóknarverkefnið Breytileiki Njáls sögu (The variance of Njáls saga) var styrkt af Rannís á árunum 2011–2013, verkefnisstjóri var Svanhildur Óskarsdóttir rannsóknarprófessor.
Sögur úr Vesturheimi
Hjónin Hallfreður Örn Eiríksson og Olga María Franzdóttir hljóðrituðu þjóðfræðaefni meðal Vesturíslendinga í Norður Ameríku veturinn 1972–73. Í bókinni Sögur úr Vesturheimi bjó Gísli Sigurðsson um 20 klst. af hinu hljóðritaða efni til útgáfu og hér er einnig hægt að hlusta á það.
Sagan upp á hvern mann
Rannsókn Rósu Þorsteinsdóttur á átta íslenskum sagnamönnum sem hafa sagt ævintýri inn á segulbönd. Meðal annars var leitað svara við spurningum um hvort náttúrlegt eða félagslegt umhverfi endurspeglist í ævintýrum sagnafólksins og hvort viðhorf þess og lífsreynsla komi fram í sögunum.
Bragi – óðfræðivefur
Bragi – óðfræðivefur er gagnvirkur rannsóknargrunnur í bragfræði- og bókmenntum