Skip to main content
Starfsfólk Til baka

Svanhildur Óskarsdóttir

Svanhildur Óskarsdóttir

Handritasvið
rannsóknarprófessor

Svanhildur Óskarsdóttir hefur starfað hjá stofnuninni (og forvera hennar) frá árinu 1999. Hún er rannsóknarprófessor á handritasviði og vinnur að rannsóknum og útgáfum fornra texta. Hún er fulltrúi stofnunarinnar í stjórn Gunnarsstofnunar á Skriðuklaustri og varamaður í stjórn Miðaldastofu Háskóla Íslands. Einnig vinnur hún að þróun hugmynda fyrir nýja sýningu í fyrirhuguðu Húsi íslenskunnar og er í starfshópi um forvörslu Flateyjarbókar.


Fyrri störf
Námsferill
Rannsóknir
Ritaskrá
Pistlar
Lektor í íslensku nútímamáli og -bókmenntum við University College London 1993–1999. Ráðin til starfa við útgáfu á kvæðum og sálmum Hallgríms Péturssonar hjá Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi 1999. Sérfræðingur við stofnunina frá 2001 og stofustjóri handritasviðs 2011–2017. Stundakennari við hugvísindasvið Háskóla Íslands (áður heimspekideild) af og til frá 1992 og ritstjóri Ritsins – Tímarits Hugvísindastofnunar HÍ 2004–2005. Svanhildur hafði frumkvæði að því, af hálfu Árnastofnunar, að koma á fót alþjóðlegum sumarskóla í handritafræðum sem haldinn var í fyrsta sinn í Kaupmannahöfn árið 2004 og árlega síðan, til skiptis í Höfn og Reykjavík.

Svanhildur hefur oft komið fram í útvarpi og sjónvarpi. Hún las til að mynda Passíusálma Hallgríms Péturssonar á Rás 1 í Ríkisútvarpinu árið 1998 og Aðventu eftir Gunnar Gunnarsson árið 2013. Hún sá um Málfarsmínútu í Speglinum á Rás 1 2002–2003 og tók þátt í bókmenntaumræðu í sjónvarpsþættinum Mósaík (RÚV) 2001–2003. Þá fjallaði hún nokkrum sinnum um merk handrit í bókmenntaþættinum Kiljunni árið 2013.

Svanhildur hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum á sviði fræða og menningarlífs. Hún sá um tilnefningar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna í flokki fagurbókmennta árið 2000 og sat í lokadómnefnd verðlaunanna. Hún sat í úthlutunarnefnd starfsstyrkja hjá Hagþenki 2000 og 2001, úthlutunarnefnd Launasjóðs rithöfunda 2006 og 2007, fagráði hugvísinda á vegum Vísindanefndar Háskóla Íslands 2011–2013 og fagráði Rannsóknarsjóðs (hugvísindi og listir) vegna úthlutunar árin 2016–2017. Hún sat í stjórn Radda – Samtaka um vandaðan upplestur og framsögn 2001–2009 og hefur margoft setið í dómnefndum Stóru upplestrarkeppninnar víða um land. Svanhildur var fulltrúi Íslands í ráðgjafarnefnd Alþjóðlegs fornsagnaþings 2003–2018 og formaður undirbúningsnefndar Sautjánda alþjóðlega fornsagnaþingsins sem haldið var í Reykjavík og Reykholti í ágúst 2018. Hún sat í fagráði MA-náms í Medieval Icelandic Studies við Háskóla Íslands 2005–2008 og hefur setið í stjórn Miðaldastofu, ýmist sem aðal- eða varamaður, frá 2012.
Doktorspróf (Ph.D.) í norrænum fræðum frá University College London, 2000.
Framhaldsnám í norrænum miðaldabókmenntum við Háskóla Íslands og Københavns Universitet 1990–93.
MA-próf í miðaldafræðum frá University of Toronto, 1989.
BA-próf í íslensku og heimspeki frá Háskóla Íslands, 1988.
Stúdentspróf frá Menntaskólanum við Hamrahlíð, 1983.
Rannsóknarsvið: Veraldarsögur, biblíuþýðingar og apófkrýf rit, íslensk miðaldahandrit, handrit Njáls sögu, handrit og bókmenntir á siðskiptaöld og árnýöld.

Stýrði rannsóknarverkefninu Breytileiki Njáls sögu sem styrkt var af Rannsóknarsjóði 2011–2013. Var þátttakandi í verkefninu Menningarlegt og félagslegt hlutverk íslenskra kvæða- og sálmahandrita eftir siðskipti sem Margrét Eggertsdóttir stýrði og styrkt var af Rannsóknarsjóði 2010–12. Tekur nú þátt í verkefninu Hið sveigjanlega helgihald: Hefðir og samhengi Gregorssöngs á Íslandi 1500–1700, sem einnig er styrkt af Rannsóknarsjóði. Verkefnisstjóri er Árni Heimir Ingólfsson. Á árunum 2013–16 tók Svanhildur þátt í norrænu rannsóknarverkefni um biblíuþýðingar (Retracing the Reformation: The Dissemination of the Bible in Medieval Scandinavian Culture) sem var styrkt af NOS-HS og Karl G. Johansson prófessor í Osló stýrði.

Erindi á ráðstefnu, málþingi eða málstofu

2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Saint Cecilia at Húsafell. The Cult of Saints in Medieval Iceland. An international symposium , Università di Torino, 27. mars 2018.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. Hvorfor er de islandske håndskrifter så spændende?. Fyrirlestur á vegum Roskilde Museumsforening. 16. janúar 2017 Hróarskelda.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. The symbiosis of sagas and manuscripts: Some thoughts on scribes and scholars. Opinber fyrirlestur við Goethe-Universität Frankfurt. 24. febrúar 2017.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. The never-ending popularity of Njáls saga: The manuscript evidence. Opinber fyrirlestur við University of Maine. 30. mars 2017.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. De islandske håndskrifter og verdenskulturen.. Fyrirlestur í Johannes Larsen Museet. 19. janúar 2017 Kerteminde, Fjóni.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. Jeg nåede slet ikke at få dem læst: Island, Danmark og håndskrifterne. Erindi flutt á aðalfundi Dansk-Islandsk Samfund. 26. apríl 2017.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. Enjoying manuscripts. Upphafsfyrirlestur á Alþjóðlegum sumarskóla í handritafræðum, Kaupmannahafnarháskóla. 7. ágúst 2017.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Í ástarbing. Fyrirlestur á hátíðarmálþingi fyrir Ásdísi Egilsdóttur prófessor. Háskóla Íslands. 22. október 2016.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. The Chronicle of Martinus Oppaviensis. Fyrirlestur á The Legacy of Jón Halldórsson. Alþjóðlegri ráðstefnu á vegum Miðaldastofu Háskóla Íslands, Skálholti, 13. maí.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Fragments United: The codicology of GKS 1812 4to. Fyrirlestur á ráðstefnunni Heimur í brotum – A World in Fragments: GKS 1812 4to and Medieval Encyclopaedic Literature. Alþjóðleg ráðstefna haldin á vegum Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Miðaldastofu Háskóla Íslands og Syddansk Universitet. Viðey, Reykjavík.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Hrærivél Konráðs og Njáluútgáfan 1875–1889. Fyrirlestur á Málþingi um Konráð Gíslason. Kakalaskála á Kringlumýri í Blönduhlíð, Skagafirði, 3. september, og Con amore. Festseminar for Jonna Louis-Jensen. Nordisk Forskningsinstitut, Kaupmannahafnarháskóla, 4. nóvember.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. De islandske håndskrifter og verdenskulturarven. Opinber fyrirlestur í Nordatlantisk Hus, Óðinsvéum, 8. mars.

Fræðileg ritstjórn

2018. New Studies in the Manuscript Tradition of Njáls saga: The historia mutila of Njála. Emily Lethbridge og Svanhildur Óskarsdóttir (ritstj.). Kalamazoo: Medieval Institute Publications.
2018. Jón Ólafsson úr Grunnavík. Safn til íslenskrar bókmenntasögu. Svanhildur Óskarsdóttir (ritstj.). Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum.

Bókarkafli

2018. Svanhildur Óskarsdóttir og Emily Lethbridge. Whose Njála? Njáls saga Editions and Textual Variance in the Oldest Manuscripts. New Studies in the Manuscript Tradition of Njáls saga: The historia mutila of Njála. Emily Lethbridge og Svanhildur Óskarsdóttir (ritstj.). Kalamazoo: Medieval Institute Publications. 1–28.
2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Saints and sinners. Aspects of the production and uses of manuscripts in Iceland in the period 1300–1600. RE:writing: Medial perspectives on textual culture in the Icelandic Middle Ages. Kate Heslop og Jürg Glauser (ritstj.). Zürich: Chronos. 181–194.
2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Miracles. Handbook of Pre-Modern Nordic Memory Studies. Interdisciplinary Approaches. Jürg Glauser, Pernille Hermann og Stephen A. Mitchell (ritstj.). Berlin: De Gruyter. 401–406.
2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Barndómssaga Kristí á Íslandi. Deutsch-isländische Beziehungen. Festschrift für Hubert Seelow zum 70. Geburtstag. Lena Rohrbach og Sebastian Kürschner (ritstj.). Berlin: Nord-Europa Institut. 135–144.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir og Katelin Parsons. The glacier’s long shadow: Guðmundur Runólfsson and his manuscripts. Mirrors of Virtue. Manuscripts and Printed Books in Post-Reformation Iceland. Margrét Eggertsdóttir og Matthew Driscoll (ritstj.). Kaupmannahöfn: Museum Tusculanum Press. 89–126.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Fröken Ingibjörg Ólafsson erindreki. Konan kemur við sögu. Svanhildur María Gunnarsdóttir og Þórður Ingi Guðjónsson (ritstj.). Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. 127–129.

Tímaritsgrein

2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Konráð Gíslason og Njáluútgáfan mikla. Skagfirðingabók – Rit Sögufélags Skagfirðinga. 38 97–108.

Fyrri störf

Lektor í íslensku nútímamáli og -bókmenntum við University College London 1993–1999. Ráðin til starfa við útgáfu á kvæðum og sálmum Hallgríms Péturssonar hjá Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi 1999. Sérfræðingur við stofnunina frá 2001 og stofustjóri handritasviðs 2011–2017. Stundakennari við hugvísindasvið Háskóla Íslands (áður heimspekideild) af og til frá 1992 og ritstjóri Ritsins – Tímarits Hugvísindastofnunar HÍ 2004–2005. Svanhildur hafði frumkvæði að því, af hálfu Árnastofnunar, að koma á fót alþjóðlegum sumarskóla í handritafræðum sem haldinn var í fyrsta sinn í Kaupmannahöfn árið 2004 og árlega síðan, til skiptis í Höfn og Reykjavík.

Svanhildur hefur oft komið fram í útvarpi og sjónvarpi. Hún las til að mynda Passíusálma Hallgríms Péturssonar á Rás 1 í Ríkisútvarpinu árið 1998 og Aðventu eftir Gunnar Gunnarsson árið 2013. Hún sá um Málfarsmínútu í Speglinum á Rás 1 2002–2003 og tók þátt í bókmenntaumræðu í sjónvarpsþættinum Mósaík (RÚV) 2001–2003. Þá fjallaði hún nokkrum sinnum um merk handrit í bókmenntaþættinum Kiljunni árið 2013.

Svanhildur hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum á sviði fræða og menningarlífs. Hún sá um tilnefningar til Íslensku bókmenntaverðlaunanna í flokki fagurbókmennta árið 2000 og sat í lokadómnefnd verðlaunanna. Hún sat í úthlutunarnefnd starfsstyrkja hjá Hagþenki 2000 og 2001, úthlutunarnefnd Launasjóðs rithöfunda 2006 og 2007, fagráði hugvísinda á vegum Vísindanefndar Háskóla Íslands 2011–2013 og fagráði Rannsóknarsjóðs (hugvísindi og listir) vegna úthlutunar árin 2016–2017. Hún sat í stjórn Radda – Samtaka um vandaðan upplestur og framsögn 2001–2009 og hefur margoft setið í dómnefndum Stóru upplestrarkeppninnar víða um land. Svanhildur var fulltrúi Íslands í ráðgjafarnefnd Alþjóðlegs fornsagnaþings 2003–2018 og formaður undirbúningsnefndar Sautjánda alþjóðlega fornsagnaþingsins sem haldið var í Reykjavík og Reykholti í ágúst 2018. Hún sat í fagráði MA-náms í Medieval Icelandic Studies við Háskóla Íslands 2005–2008 og hefur setið í stjórn Miðaldastofu, ýmist sem aðal- eða varamaður, frá 2012.

Námsferill

Doktorspróf (Ph.D.) í norrænum fræðum frá University College London, 2000.
Framhaldsnám í norrænum miðaldabókmenntum við Háskóla Íslands og Københavns Universitet 1990–93.
MA-próf í miðaldafræðum frá University of Toronto, 1989.
BA-próf í íslensku og heimspeki frá Háskóla Íslands, 1988.
Stúdentspróf frá Menntaskólanum við Hamrahlíð, 1983.

Rannsóknir

Rannsóknarsvið: Veraldarsögur, biblíuþýðingar og apófkrýf rit, íslensk miðaldahandrit, handrit Njáls sögu, handrit og bókmenntir á siðskiptaöld og árnýöld.

Stýrði rannsóknarverkefninu Breytileiki Njáls sögu sem styrkt var af Rannsóknarsjóði 2011–2013. Var þátttakandi í verkefninu Menningarlegt og félagslegt hlutverk íslenskra kvæða- og sálmahandrita eftir siðskipti sem Margrét Eggertsdóttir stýrði og styrkt var af Rannsóknarsjóði 2010–12. Tekur nú þátt í verkefninu Hið sveigjanlega helgihald: Hefðir og samhengi Gregorssöngs á Íslandi 1500–1700, sem einnig er styrkt af Rannsóknarsjóði. Verkefnisstjóri er Árni Heimir Ingólfsson. Á árunum 2013–16 tók Svanhildur þátt í norrænu rannsóknarverkefni um biblíuþýðingar (Retracing the Reformation: The Dissemination of the Bible in Medieval Scandinavian Culture) sem var styrkt af NOS-HS og Karl G. Johansson prófessor í Osló stýrði.

Ritaskrá

Erindi á ráðstefnu, málþingi eða málstofu

2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Saint Cecilia at Húsafell. The Cult of Saints in Medieval Iceland. An international symposium , Università di Torino, 27. mars 2018.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. Hvorfor er de islandske håndskrifter så spændende?. Fyrirlestur á vegum Roskilde Museumsforening. 16. janúar 2017 Hróarskelda.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. The symbiosis of sagas and manuscripts: Some thoughts on scribes and scholars. Opinber fyrirlestur við Goethe-Universität Frankfurt. 24. febrúar 2017.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. The never-ending popularity of Njáls saga: The manuscript evidence. Opinber fyrirlestur við University of Maine. 30. mars 2017.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. De islandske håndskrifter og verdenskulturen.. Fyrirlestur í Johannes Larsen Museet. 19. janúar 2017 Kerteminde, Fjóni.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. Jeg nåede slet ikke at få dem læst: Island, Danmark og håndskrifterne. Erindi flutt á aðalfundi Dansk-Islandsk Samfund. 26. apríl 2017.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir. Enjoying manuscripts. Upphafsfyrirlestur á Alþjóðlegum sumarskóla í handritafræðum, Kaupmannahafnarháskóla. 7. ágúst 2017.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Í ástarbing. Fyrirlestur á hátíðarmálþingi fyrir Ásdísi Egilsdóttur prófessor. Háskóla Íslands. 22. október 2016.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. The Chronicle of Martinus Oppaviensis. Fyrirlestur á The Legacy of Jón Halldórsson. Alþjóðlegri ráðstefnu á vegum Miðaldastofu Háskóla Íslands, Skálholti, 13. maí.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Fragments United: The codicology of GKS 1812 4to. Fyrirlestur á ráðstefnunni Heimur í brotum – A World in Fragments: GKS 1812 4to and Medieval Encyclopaedic Literature. Alþjóðleg ráðstefna haldin á vegum Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Miðaldastofu Háskóla Íslands og Syddansk Universitet. Viðey, Reykjavík.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Hrærivél Konráðs og Njáluútgáfan 1875–1889. Fyrirlestur á Málþingi um Konráð Gíslason. Kakalaskála á Kringlumýri í Blönduhlíð, Skagafirði, 3. september, og Con amore. Festseminar for Jonna Louis-Jensen. Nordisk Forskningsinstitut, Kaupmannahafnarháskóla, 4. nóvember.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. De islandske håndskrifter og verdenskulturarven. Opinber fyrirlestur í Nordatlantisk Hus, Óðinsvéum, 8. mars.

Fræðileg ritstjórn

2018. New Studies in the Manuscript Tradition of Njáls saga: The historia mutila of Njála. Emily Lethbridge og Svanhildur Óskarsdóttir (ritstj.). Kalamazoo: Medieval Institute Publications.
2018. Jón Ólafsson úr Grunnavík. Safn til íslenskrar bókmenntasögu. Svanhildur Óskarsdóttir (ritstj.). Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum.

Bókarkafli

2018. Svanhildur Óskarsdóttir og Emily Lethbridge. Whose Njála? Njáls saga Editions and Textual Variance in the Oldest Manuscripts. New Studies in the Manuscript Tradition of Njáls saga: The historia mutila of Njála. Emily Lethbridge og Svanhildur Óskarsdóttir (ritstj.). Kalamazoo: Medieval Institute Publications. 1–28.
2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Saints and sinners. Aspects of the production and uses of manuscripts in Iceland in the period 1300–1600. RE:writing: Medial perspectives on textual culture in the Icelandic Middle Ages. Kate Heslop og Jürg Glauser (ritstj.). Zürich: Chronos. 181–194.
2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Miracles. Handbook of Pre-Modern Nordic Memory Studies. Interdisciplinary Approaches. Jürg Glauser, Pernille Hermann og Stephen A. Mitchell (ritstj.). Berlin: De Gruyter. 401–406.
2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Barndómssaga Kristí á Íslandi. Deutsch-isländische Beziehungen. Festschrift für Hubert Seelow zum 70. Geburtstag. Lena Rohrbach og Sebastian Kürschner (ritstj.). Berlin: Nord-Europa Institut. 135–144.
2017. Svanhildur Óskarsdóttir og Katelin Parsons. The glacier’s long shadow: Guðmundur Runólfsson and his manuscripts. Mirrors of Virtue. Manuscripts and Printed Books in Post-Reformation Iceland. Margrét Eggertsdóttir og Matthew Driscoll (ritstj.). Kaupmannahöfn: Museum Tusculanum Press. 89–126.
2016. Svanhildur Óskarsdóttir. Fröken Ingibjörg Ólafsson erindreki. Konan kemur við sögu. Svanhildur María Gunnarsdóttir og Þórður Ingi Guðjónsson (ritstj.). Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. 127–129.

Tímaritsgrein

2018. Svanhildur Óskarsdóttir. Konráð Gíslason og Njáluútgáfan mikla. Skagfirðingabók – Rit Sögufélags Skagfirðinga. 38 97–108.