Skip to main content

Fréttir

Nordkurs 2019
Fyrir hverja eru Nordkurs námskeiðin?

Saga Nordkurs – sumarnámskeiðs í íslensku fyrir norræna nemendur – er löng. Árið 1955 var ákveðið að bjóða upp á kennslu norrænna tungumála og menningu í mismunandi háskólum á Norðurlöndum, og þannig efla möguleika nemenda til að kynnast skandinavískri menningu. Fyrsta námskeiðið var haldið í Kaupmannahafnarháskóla sama ár. Þetta framtak hefur tekist mjög vel og árlega hefur nemendum fjölgað. Sumarnámskeið  Nordkurs í íslensku var fyrst haldið árið 1959 í Reykjavík og síðan hvert þriðja ár þangað til 1974 þegar byrjað var að halda það annað hvert ár. 

Sendikennarar í íslensku heimsækja Manitoba

Árlegur fundur sendikennara í íslensku var haldinn að þessu sinni í Winnipeg, Manitoba dagana 31. júlí til 1. ágúst. Fundurinn var með sérstöku sniði í þetta sinn þar sem hann bar upp á um svipað leyti og Íslendingahátíðin er í Gimli og var því lengri en venja er. Var mjög vel tekið á móti hópnum og gafst kennurum einstakt færi á að heimsækja slóðir Íslendinga í Vesturheimi og taka þátt í hátíðahöldunum.

Tuttugasta og fyrsta hefti tímaritsins Orð og tunga er komið út

Tuttugasta og fyrsta hefti tímaritsins Orð og tunga er komið út í ritstjórn Helgu Hilmisdóttur. Efnið er fjölbreytt að vanda og fjalla greinarnar um orðabókafræði, beygingu nafna, myndhverfingar, íslenskt táknmál, viðhorf til nýyrða og síðast en ekki síst málræktarfræði. Auk þess birtist í tímaritinu ein stutt fræðigrein sem fellur í nýjan greinaflokk er hlotið hefur nafnið Smágreinar, og tveir pistlar undir liðnum Málfregnir sem fjalla um nýjungar á sviði hagnýtrar málfræði.

Gömul orðabók lifnar við

Á sumrin fyllist Árnastofnun af námsmönnum sem taka þátt í rannsóknarverkefnum á vegum fastra starfsmanna stofnunarinnar og sumarið 2019 er þar engin undantekning. Á starfsstöðinni á Laugavegi 13 er núna að störfum um tugur námsmanna sem vinnur að þremur verkefnum. Eitt af þessum verkefnum lýtur að því að gera Orðabók Sigfúsar Blöndals aðgengilega á stafrænu formi. Orðabókin kom út á árunum 1920-1924 og viðbætir við hana var gefinn út 1963 en fram að þessu hefur hún ekki verið til í vefútgáfu.

Forsetafrú Þýskalands heimsótti Árnastofnun

Elke Büdenbender, forsetafrú Þýskalands heimsótti Árnastofnun ásamt frú Elizu Reed, forsetafrú Íslands. Guðrún Nordal forstöðumaður og Þórunn Sigurðardóttir rannsóknarprófessor sýndu þeim nokkur handrit og sögðu frá helstu gersemum stofnunarinnar. 

Ný heimasíða íslensks unglingamáls

Ný heimasíða um rannsóknarverkefnið Íslenskt unglingamál 2018−2020 hefur litið dagsins ljós.

Tilgangur verkefnisins er að rannsaka unglingamál á Íslandi. Meginmarkmiðið er að kortleggja ýmis einkenni íslensks unglingamáls á grundvelli raungagna með því að nálgast það frá ólíkum sjónarhornum og með mismunandi aðferðum. Rannsóknin er styrkt af RANNÍS.

Hildur Jónsdóttir vinnur að meistaraverkefni í máltækni um íslenska venslamálfræði og venslatrjábanka

Í meistaraverkefninu er tilraun gerð til að nota norskan þáttara við að þátta íslenskan texta með aflexíkalíseruðu mállíkani (e. delexicalized model). Í aflexíkalíseruðu mállíkani er búið að fjarlægja orðmyndir og uppflettimyndir úr líkaninu, eftir standa upplýsingar um orðflokk og beygingu, vensl og tegund vensla. Þessum líkönum er því hægt að beita á ólík tungumál og geta nýst vel á skyldum málum. Trjábankar eru textasöfn sem innihalda setningarfræðilega greiningu. Þeir eru lykillinn að því að þjálfa þáttara en íslenskur þáttari gæti stutt við þróun á fjölbreyttum máltækniverkefnum t.d.

Nýjar leiðbeiningar handa sveitarfélögum um örnefnamál

Sífellt er þörf fyrir ný örnefni á Íslandi. Reglulega verða landsumbrot sem breyta landslagi þannig að kallar á ný örnefni. Nýleg dæmi eru Holuhraun og berghlaupið í Hítardal ásamt stöðuvatninu sem það myndaði: Skriðan og Bakkavatn. Einnig gerast stöðugt hægfara breytingar á landslagi, til dæmis hefur hop skriðjökla á undanförnum árum leitt til myndunar nýrra lóna sem hefur þurft að nefna.

Orðaforði í þrívídd
Sýningin Óravíddir - orðaforðinn í nýju ljósi sett upp í Safnahúsi

Árnastofnun opnar nýja sýningu á íslenskum orðaforða í Safnahúsinu 7. júní 2019, kl. 15.

Um er að ræða innsetningu þar sem aðalatriðið er myndbandsverk. Til grundvallar liggur íslenskur orðaforði í þrívídd eins og hann kemur fyrir í Íslensku orðaneti eftir Jón Hilmar Jónsson.

Gestum sýningarinnar býðst að fylgjast með orðum og tengslum þeirra á stórum skjá í rýminu. Þar verða einnig til staðar snertiskjáir sem bjóða upp á gagnvirkni, þar sem hægt verður að skoða tengsl ákveðinna orða.