Skip to main content
Starfsfólk Til baka

Þórunn Sigurðardóttir

Þórunn Sigurðardóttir

Handritasvið
rannsóknarprófessor (í leyfi til 1. mars 2020)

Þórunn Sigurðardóttir er rannsóknarprófessor við Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Meginrannsóknarsvið hennar eru bókmenntir og handrit 17. aldar og er rannsóknarverkefnið „Sjálfsmyndir, ímyndir og félagsleg vitund í siðabókmenntum og tækifæristextum árnýaldar“ í forgrunni. Þá er Þórunn stjórnandi rannsóknarverkefnisins „Pappírsslóð rakin. Efniviður íslenskra bóka og handrita frá 16. og 17. öld − frá pappírsframleiðslu til bókasafna“, sem styrkt er af Vísindasjóði RANNÍS. Hún er enn fremur annar af tveimur umsjónarmönnum gagnagrunnsins Handrit.is fyrir hönd Árnastofnunar.


Fyrri störf
Námsferill
Rannsóknir
Ritaskrá
Pistlar
2017−
Rannsóknarprófessor

2016−2017
Rannsóknarlektor

2001−2016
Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum (tímabundnar ráðningar) og sjálfstæðar rannsóknir.

1998–2001
Sjálfstætt starfandi fræðimaður í ReykjavíkurAkademíunni.

1996‒1997 og haustmisseri 2000
Starfsmaður Stofnunar Sigurðar Nordals.

1992‒1996
Framkvæmdastjóri Rannsóknastofu í kvennafræðum við Háskóla Íslands og vinna við gagnagrunn um íslenskar kvennarannsóknir.

1984–1985, 1987–1990 og 1991–1992
Sérfræðingur í ýmsum verkefnum á The Fiske Icelandic Collection, Cornell-háskóla og rannsóknir á handritum, bréfasöfnum og myndefni í safninu.
Námsferill:

Dr. phil. frá Háskóla Íslands 2014.

MA-próf í íslenskum bókmenntum frá Háskóla Íslands 1996.

BA-próf í íslensku og almennri bókmenntafræði frá Háskóla Íslands 1981.
∙ Umsjón með handritaskráningu á handrit.is

∙ Handritaskráning og handritarannsóknir

∙ Textaútgáfa

∙ Bókmenntarannsóknir

Rannsóknarsvið:

Bókmenntir síðari alda; handrita- og textafræði; handritamenning síðari alda; tækifæriskveðskapur; siðarit og dyggðaspeglar; trúarrit síðari alda


Viðurkenningar:

Fjöruverðlaunin 2016 fyrir ritið Heiður og huggun. Erfiljóð, harmljóð og huggunarkvæði frá 17. öld.

Menningarverðlaun DV 2016. fyrir ritið Heiður og huggun. Erfiljóð, harmljóð og huggunarkvæði frá 17. öld.

Tilnefning til Viðurkenningar Hagþenkis 2016 fyrir sama rit.
2019. Þórunn Sigurðardóttir. "Generic Transformation in a Manuscript Culture: The Case of a 17th-Century Monody". Fyrirlestur á ráðstefnunni Closing the Frontiers? Society for the Advancement of Scandinavian Study Madison, Wisconsin May 2 - May 4, 2019.
2019. Þórunn Sigurðardóttir. "Varðveisla og dreifing kveðskapar Stefáns Ólafssonar í Vallanesi á síðari öldum". Fyrirlestur á Hugvísindaþingi 9. mars 2019.
2019. Þórunn Sigurðardóttir. Sagan af Argenis í SÁM 78.: Handritapistill. https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/sagan-af-argenis-i-sam-78.
2019. Þórunn Sigurðardóttir og Þorsteinn Helgason. "Hvaða sögum fór af eyðingu Magdeborgar í Skagafirði?". Nýtt Helgakver. Rit til heiðurs Helga Skúla Kjartanssyni sjötugum 1. febrúar 2019. Reykjavík: Sögufélag. 103-118.
2018. Jón Ólafsson úr Grunnavík. Þórunn Sigurðardóttir og Guðrún Ingólfsdóttir (ritstj.). Safn til íslenskrar bókmenntasögu. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Rit 99. Íslensk bókmenntasögurit.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Kóngs minni“. Þórðargleði slegið upp fyrir Þórð Inga Guðjónsson fimmtugan 3. desember 2018. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 86-87.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Meira um varðveislu og viðtökur fyrstu evrópsku skáldsögunnar sem þýdd var á íslensku“. Gott skálkaskjól veitt Gottskálki Jenssyni sextugum 4. apríl 2018. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 93-95.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Nostrað við stafrófskver og leturgerðarreglur“. Hallamál rétt Haraldi Bernharðssyni fimmtugum 12. apríl 2018. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 98-100.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Safn til íslenskrar bókmenntasögu – KBAdd 3 fol.“. Handrit mánaðarins maí 2018. www.arnastofnun.is.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Sálmar sem nytjalist á 17. öld“. Fyrirlestur í boði Kvæðamannafélagsins Iðunnar Gerðubergi 9. nóvember.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Um bókmenntasögu Jóns Ólafssonar úr Grunnavík – tildrög og heimildir“. Fyrirlestur á málþingi um bókmenntasögur á 18. öld á vegum Góðvina Grunnavíkur-Jóns og Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum Þjóðarbókhlöðu 8. september.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Undanvillingur rekinn heim. Um „lausavísu“ Magnúsar Ólafssonar í Laufási“. Gripla. XXIX 261-291.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Voices from the past: Occasional poetry as a historical source“. Gender, History, Futures. Report from the XI Nordic Women‘s and Gender History Conference, Stockholm, Sweden, August 19-21 2015. SKOGH. Sveriges kvinno- och genushistorikers skriftserie, nr 2. 121-130.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „„Sá er tók fyrir sig að láta uppskrifa allar sögur og handskrifaðar bækur íslenskar“ ‒ Menningariðja við Ísafjarðardjúp á 17. öld“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Lesið í sköpunarkraft Vestfjarða. Alþjóðlegt málþing um bókmenntir og menningu Ísafirði, 6. október.
2018. Þórunn Sigurðardóttir og Guðrún Ingólfsdóttir. "Inngangur". Safn til íslenskrar bókmenntasögu eftir Jón Ólafsson úr Grunnavík. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. ix-xxxvi.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Andmæli við doktorsvörn Kristínar Bragadóttur“. Saga. LV:2 211-220.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Constructing Cultural Competence in Seventeenth-Century Iceland: The Case of Poetical Miscellanies“. Mirrors of Virtue. Manuscript and print in late pre-modern Iceland. Opuscula XV Kaupmannahöfn: Museum Tusculanum Press. 277-320.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Does genre matter? Reading and interpreting 17th-century Icelandic funeral poetry.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Att dikta för livet, döden och evigheten. Nya teorier, metoder och infallsvinklar i forskningen kring tillfällesdiktningen 1500−1800 Språk- och litteraturcentrum, Lunds universitet 26.-28. apríl.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Everyday Experience and Pastoral Care in Icelandic Spiritual Poems after the Lutheran Reformation.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Seventh Annual REFORC Conference Wittenberg 10.-12. maí.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Holds sælgætið blíða“. Siðgæði í 17. aldar tækifæris- og siðatextum.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Uppskriftir og uppþot. Málþing á vegum 2017.is Í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands, 24. mars.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Huglægar menningarminjar – örnefni og nafngiftahefð.“. Fyrirlestur á Haustfundi Samtaka tæknimanna sveitarfélaga Kópavogi, 3. nóvember.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Maður og kvinna er höfuð og hönd“. Skilgreiningar á kynferði í 17. aldar textum.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Kynjaveröld í Kakalaskála 26. ágúst.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Skiptir bókmenntagrein máli? Lestur og túlkun á erfiljóðum, harmljóðum og huggunarkvæðum frá 17. öld“. Fyrirlestur á Málstofu Guðfræðistofnunar Aðalbyggingu H.Í. 6. mars.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Tungumálakunnátta kvenna á 17. öld og heillaósk til Halldóru“. Alt for damen Dóra. Glanstímarit handa Halldóru Jónsdóttur sextugri 10. maí 2017. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 91-93.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Voices from the past: Occasional poetry as a historical source.“. Fyrirlestur í boði Department of Nordic Research / Den arnamagnæanske håndskriftsamling Kaupmannahöfn 24. maí.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „„Dyggðafull kona er ein eðla gáfa“. Menningarleg mótun kyngervis á 17. öld“. Áhrif Lúthers. Siðaskipti, samfélag og menning í 500 ár. Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag. 337-366.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Den nya ortnamnslagen på Island: Immateriellt kulturarv och säkerhetsfrågor. Namn och bygd. Tidskrift för Nordisk ortnamnsforskning. 51-62.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Huggunarsálmur í SÁM 14. Handrit mánaðarins. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, www.arnastofnun.is.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Mjaltir og dysjar: Um Leitina að svarta víkingnum eftir Bergsvein Birgisson. Málþing um Leitina að svarta víkingnum eftir Bergsvein Birgisson í Þjóðminjasafni 21. desember.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Sorg Helgu Jónsdóttur úr Vatnsfirði. Konan kemur við sögu. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. 158‒159.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Af hrærðum hjörtum“: Tregablandið þakklæti í heillaósk til handa ársgömlu barni eftir Ara Jochumsson. Són. Tímarit um óðfræði. 175−179.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Á Krists ysta jarðar hala“: Um séra Guðmund Erlendsson í Felli og verk hans. Skagfirðingabók. Rit Sögufélags Skagfirðinga. 171−184.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Til uppvakningar bæði mér og öðrum út af mínu slysfelli“: Minningar skáldprests frá 17. öld. Í fyrirlestraröðinni Íslensk bóksaga á vegum Þjóðarbókhlöðu, 3. febrúar.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Það er mín hollust harmabót / hugann og mál að hræra“: Sálfræðimeðferð í bundnu máli á 17. öld. Mímir. 159-175.

Fyrri störf

2017−
Rannsóknarprófessor

2016−2017
Rannsóknarlektor

2001−2016
Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum (tímabundnar ráðningar) og sjálfstæðar rannsóknir.

1998–2001
Sjálfstætt starfandi fræðimaður í ReykjavíkurAkademíunni.

1996‒1997 og haustmisseri 2000
Starfsmaður Stofnunar Sigurðar Nordals.

1992‒1996
Framkvæmdastjóri Rannsóknastofu í kvennafræðum við Háskóla Íslands og vinna við gagnagrunn um íslenskar kvennarannsóknir.

1984–1985, 1987–1990 og 1991–1992
Sérfræðingur í ýmsum verkefnum á The Fiske Icelandic Collection, Cornell-háskóla og rannsóknir á handritum, bréfasöfnum og myndefni í safninu.

Námsferill

Námsferill:

Dr. phil. frá Háskóla Íslands 2014.

MA-próf í íslenskum bókmenntum frá Háskóla Íslands 1996.

BA-próf í íslensku og almennri bókmenntafræði frá Háskóla Íslands 1981.

Rannsóknir

∙ Umsjón með handritaskráningu á handrit.is

∙ Handritaskráning og handritarannsóknir

∙ Textaútgáfa

∙ Bókmenntarannsóknir

Rannsóknarsvið:

Bókmenntir síðari alda; handrita- og textafræði; handritamenning síðari alda; tækifæriskveðskapur; siðarit og dyggðaspeglar; trúarrit síðari alda


Viðurkenningar:

Fjöruverðlaunin 2016 fyrir ritið Heiður og huggun. Erfiljóð, harmljóð og huggunarkvæði frá 17. öld.

Menningarverðlaun DV 2016. fyrir ritið Heiður og huggun. Erfiljóð, harmljóð og huggunarkvæði frá 17. öld.

Tilnefning til Viðurkenningar Hagþenkis 2016 fyrir sama rit.

Ritaskrá

2019. Þórunn Sigurðardóttir. "Generic Transformation in a Manuscript Culture: The Case of a 17th-Century Monody". Fyrirlestur á ráðstefnunni Closing the Frontiers? Society for the Advancement of Scandinavian Study Madison, Wisconsin May 2 - May 4, 2019.
2019. Þórunn Sigurðardóttir. "Varðveisla og dreifing kveðskapar Stefáns Ólafssonar í Vallanesi á síðari öldum". Fyrirlestur á Hugvísindaþingi 9. mars 2019.
2019. Þórunn Sigurðardóttir. Sagan af Argenis í SÁM 78.: Handritapistill. https://www.arnastofnun.is/is/utgafa-og-gagnasofn/pistlar/sagan-af-argenis-i-sam-78.
2019. Þórunn Sigurðardóttir og Þorsteinn Helgason. "Hvaða sögum fór af eyðingu Magdeborgar í Skagafirði?". Nýtt Helgakver. Rit til heiðurs Helga Skúla Kjartanssyni sjötugum 1. febrúar 2019. Reykjavík: Sögufélag. 103-118.
2018. Jón Ólafsson úr Grunnavík. Þórunn Sigurðardóttir og Guðrún Ingólfsdóttir (ritstj.). Safn til íslenskrar bókmenntasögu. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Rit 99. Íslensk bókmenntasögurit.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Kóngs minni“. Þórðargleði slegið upp fyrir Þórð Inga Guðjónsson fimmtugan 3. desember 2018. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 86-87.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Meira um varðveislu og viðtökur fyrstu evrópsku skáldsögunnar sem þýdd var á íslensku“. Gott skálkaskjól veitt Gottskálki Jenssyni sextugum 4. apríl 2018. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 93-95.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Nostrað við stafrófskver og leturgerðarreglur“. Hallamál rétt Haraldi Bernharðssyni fimmtugum 12. apríl 2018. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 98-100.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Safn til íslenskrar bókmenntasögu – KBAdd 3 fol.“. Handrit mánaðarins maí 2018. www.arnastofnun.is.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Sálmar sem nytjalist á 17. öld“. Fyrirlestur í boði Kvæðamannafélagsins Iðunnar Gerðubergi 9. nóvember.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Um bókmenntasögu Jóns Ólafssonar úr Grunnavík – tildrög og heimildir“. Fyrirlestur á málþingi um bókmenntasögur á 18. öld á vegum Góðvina Grunnavíkur-Jóns og Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum Þjóðarbókhlöðu 8. september.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Undanvillingur rekinn heim. Um „lausavísu“ Magnúsar Ólafssonar í Laufási“. Gripla. XXIX 261-291.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „Voices from the past: Occasional poetry as a historical source“. Gender, History, Futures. Report from the XI Nordic Women‘s and Gender History Conference, Stockholm, Sweden, August 19-21 2015. SKOGH. Sveriges kvinno- och genushistorikers skriftserie, nr 2. 121-130.
2018. Þórunn Sigurðardóttir. „„Sá er tók fyrir sig að láta uppskrifa allar sögur og handskrifaðar bækur íslenskar“ ‒ Menningariðja við Ísafjarðardjúp á 17. öld“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Lesið í sköpunarkraft Vestfjarða. Alþjóðlegt málþing um bókmenntir og menningu Ísafirði, 6. október.
2018. Þórunn Sigurðardóttir og Guðrún Ingólfsdóttir. "Inngangur". Safn til íslenskrar bókmenntasögu eftir Jón Ólafsson úr Grunnavík. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. ix-xxxvi.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Andmæli við doktorsvörn Kristínar Bragadóttur“. Saga. LV:2 211-220.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Constructing Cultural Competence in Seventeenth-Century Iceland: The Case of Poetical Miscellanies“. Mirrors of Virtue. Manuscript and print in late pre-modern Iceland. Opuscula XV Kaupmannahöfn: Museum Tusculanum Press. 277-320.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Does genre matter? Reading and interpreting 17th-century Icelandic funeral poetry.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Att dikta för livet, döden och evigheten. Nya teorier, metoder och infallsvinklar i forskningen kring tillfällesdiktningen 1500−1800 Språk- och litteraturcentrum, Lunds universitet 26.-28. apríl.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Everyday Experience and Pastoral Care in Icelandic Spiritual Poems after the Lutheran Reformation.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Seventh Annual REFORC Conference Wittenberg 10.-12. maí.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Holds sælgætið blíða“. Siðgæði í 17. aldar tækifæris- og siðatextum.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Uppskriftir og uppþot. Málþing á vegum 2017.is Í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands, 24. mars.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Huglægar menningarminjar – örnefni og nafngiftahefð.“. Fyrirlestur á Haustfundi Samtaka tæknimanna sveitarfélaga Kópavogi, 3. nóvember.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Maður og kvinna er höfuð og hönd“. Skilgreiningar á kynferði í 17. aldar textum.“. Fyrirlestur á ráðstefnunni Kynjaveröld í Kakalaskála 26. ágúst.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Skiptir bókmenntagrein máli? Lestur og túlkun á erfiljóðum, harmljóðum og huggunarkvæðum frá 17. öld“. Fyrirlestur á Málstofu Guðfræðistofnunar Aðalbyggingu H.Í. 6. mars.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Tungumálakunnátta kvenna á 17. öld og heillaósk til Halldóru“. Alt for damen Dóra. Glanstímarit handa Halldóru Jónsdóttur sextugri 10. maí 2017. Reykjavík: Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen. 91-93.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „Voices from the past: Occasional poetry as a historical source.“. Fyrirlestur í boði Department of Nordic Research / Den arnamagnæanske håndskriftsamling Kaupmannahöfn 24. maí.
2017. Þórunn Sigurðardóttir. „„Dyggðafull kona er ein eðla gáfa“. Menningarleg mótun kyngervis á 17. öld“. Áhrif Lúthers. Siðaskipti, samfélag og menning í 500 ár. Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag. 337-366.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Den nya ortnamnslagen på Island: Immateriellt kulturarv och säkerhetsfrågor. Namn och bygd. Tidskrift för Nordisk ortnamnsforskning. 51-62.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Huggunarsálmur í SÁM 14. Handrit mánaðarins. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, www.arnastofnun.is.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Mjaltir og dysjar: Um Leitina að svarta víkingnum eftir Bergsvein Birgisson. Málþing um Leitina að svarta víkingnum eftir Bergsvein Birgisson í Þjóðminjasafni 21. desember.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. Sorg Helgu Jónsdóttur úr Vatnsfirði. Konan kemur við sögu. Reykjavík: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. 158‒159.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Af hrærðum hjörtum“: Tregablandið þakklæti í heillaósk til handa ársgömlu barni eftir Ara Jochumsson. Són. Tímarit um óðfræði. 175−179.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Á Krists ysta jarðar hala“: Um séra Guðmund Erlendsson í Felli og verk hans. Skagfirðingabók. Rit Sögufélags Skagfirðinga. 171−184.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Til uppvakningar bæði mér og öðrum út af mínu slysfelli“: Minningar skáldprests frá 17. öld. Í fyrirlestraröðinni Íslensk bóksaga á vegum Þjóðarbókhlöðu, 3. febrúar.
2016. Þórunn Sigurðardóttir. „Það er mín hollust harmabót / hugann og mál að hræra“: Sálfræðimeðferð í bundnu máli á 17. öld. Mímir. 159-175.