Í íslensku eru fjölmörg dæmi um orð sem eiga sér uppruna í mannanöfnum. Þessi orð geta verið af ýmsu tagi. Fyrst ber að nefna tökuorð þar sem breytingin úr nafni í orð hefur þegar átt sér stað í upprunamálinu. Gott dæmi er orðið diesel sem er komið af nafni manns nokkurs að nafni Rudolph Diesel (1858–1913) sem var þýskur verkfræðingur og uppfinningamaður. Hann er þekktur fyrir að hafa þróað vélina sem gekk fyrir þeirri olíu sem nú ber nafn hans. Orðið varð venjulegt samnafn sem svo barst inn í íslensku á fyrri hluta 20. aldar en eitt elsta dæmið er samsetta orðið Dieselvjel frá 1915 (sbr. Tímarit.is). Þetta orð hefur síðan verið að fullu aðlagað hljóðkerfi og beygingarkerfi íslensku sem dísill.

Ýmis fleiri slík orð eru í málinu og uppruninn oft ekki ljós mörgum málnotendum. Hér má nefna fyrirbæri eins og nafnorðið mors og sögnina morsa sem komin eru af eftirnafni Samuel Morse og galvanisering sem nefnd er eftir Luigi Galvani. Einnig eru margar mælieiningar dregnar af mannanöfnum, t.d. vatt (James Watt (1736–1819)) og amper (André-Marie Ampère (1775–1836) (sbr. OS).

Athyglisvert er að skoða þau orð sem eru dregin af íslenskum nöfnum og þá um leið af íslensku fólki. Hér getur bæði verið um raunverulegar manneskjur að ræða og (skáld)sagnapersónur. Eitt þekktasta dæmið um þetta er Þrándur í Götu sem er persóna í Færeyinga sögu sem sýnir konungi mótþróa. Í Risamálheildinni (Rmh) má finna fjölmörg dæmi um það í merkingunni ‘hindrun, fyrirstaða’, sbr. „það varð vínbændum mikill þrándur í götu að framleiðslukostnaður jókst stöðugt og skattar sömuleiðis“, og önnur slík.

Annað dæmi um íslenskt sérnafn sem varð að samnafni er Hnallþóra en það er sögupersóna sem kemur fyrir í Kristnihaldi undir jökli eftir Halldór Laxness. Hnallþóra sú var þekkt fyrir að baka og bjóða upp á skreyttar tertur og er nafnið nú notað sem heiti yfir slíkar kökur, sbr. „Á boðstólum verða ekta hnallþórur, tertur, smákökur, brauð o.fl.“ (Rmh). Öllu óformlegra dæmi um orðmyndun af þessu tagi er Sæmundur, eða jafnvel sæmundur í sparifötunum, sem notað hefur verið um ákveðnar tegundir af kexi. Kexið var nefnt eftir forstjóra kexverksmiðjunnar sem hét Sæmundur Ólafsson. Ýmis önnur orð mætti nefna, t.d. halldór ‘trékubbur’ og guttormur  ‘járngaddur’ (sbr. OS).

Nöfn eru einnig oft notuð til að mynda samsetningar sem þá eru samnöfn. Hér má nefna allnokkur íslensk orð, t.d. gróusaga, þórðargleði og grettistak sem öll eru vel þekkt og talsvert notuð í málinu. Slúðurberinn Gróa á Leiti er sögupersóna í Pilti og stúlku eftir Jón Thoroddsen (1850), Þórður bóndi sem gladdist yfir óförum annarra kemur fyrir í ævisögu Árna Þórarinssonar sem rituð var af Þórbergi Þórðarsyni (1947) og Grettir sterki er þekkt persóna úr miðaldabókmenntum.

Það er þó ekki alltaf ljóst hvort orð er dregið af nafni eða ekki. Dæmi um það er orðið bessaleyfi sem gæti verið komið af nafninu Bessi eða Bersi eða þá af samnafninu sem er bjarnarheiti (sbr. OS). Elsta dæmið um þetta orð er frá 17. öld en óljóst hvort það má rekja það til einhvers ákveðins nafngreinds manns sem var vanur að veita sjálfum sér eða öðrum vafasöm leyfi. Mannsnafnið sjálft er þó þekkt frá elstu tíð.

Svipað orð og bessaleyfi er orðið bjarnargreiði sem við fyrstu sýn gæti átt rætur að rekja til einhvers Bjarnar sem oft meinti vel þótt ekki væri það þiggjanda greiðans til góðs. Þegar uppruni orðsins er skoðaður kemur þó í ljós að það er íslenskun á dönsku orði, bjørnetjeneste, og sprottið úr frönsku ævintýri þar sem segir frá tömdum birni sem vildi slá til flugu á enni eiganda síns en banaði honum óvart (sbr. ODS). Það var því enginn maður að nafni Björn sem átti þar hlut að máli.

Orðmyndun af þessu tagi virðist vera virk þótt hún sé ekki algeng. Nýlegt dæmi er höskuldarviðvörun sem oft er höfð um það fyrirbæri sem á ensku kallast „spoiler alert“. Orðið er notað yfir það þegar sagt er frá einhverju sem eyðileggur væntingar fyrir öðrum, t.d. óvæntum endi bíómyndar eða skáldsögu. Þetta orð varð til árið 2016 í kjölfar ummæla nafngreinds þingmanns í fjölmiðlum um ráðherrastóla í ríkisstjórn sem ekki hafði verið tilkynnt um opinberlega. Fjölmörg dæmi um orðið má finna á samfélagsmiðlum og í dagblöðum og eru 47 dæmi um það í nýjustu útgáfu Rmh.

Af þessu má sjá að mannanöfn skipa stærri sess við myndun orða en virðist við fyrstu sýn. Þótt orðin sem mynduð eru af íslenskum nöfnum séu ef til vill ekki mörg eru þau mikilvægur hluti af orðaforðanum og veita skemmtilega innsýn í íslenska menningu og sögu málsins.